Zadel instellen: zo doe je dat

Als een van de drie contactpunten levert het zadel een cruciale bijdrage aan het rijcomfort en een optimale krachtoverbrenging. Als hij goed is afgesteld, helpt hij zitklachten en zelfs knie- of heupproblemen te voorkomen. We laten je zien waar je bij de basisinstellingen op moet letten.

• set binnenzeskantsleutels
• momentsleutel incl. bits
• koord voor een loodlijn
• waterpas (optioneel)

• Zoek een muur om tegen te leunen of vraag iemand je te helpen. Ga met fietsschoenen aan op je fiets zitten en plaats je hak op het pedaal. Wanneer het pedaal onderaan staat, moet je knie bijna gestrekt zijn, maar nog licht gebogen.
• Stap van de fiets af en stel de hoogte van het zadel in. Draai hiervoor de klembout op het frame linksom los en schuif de zadelpen omhoog of omlaag. Draai vervolgens de klemschroef weer vast tot het vereiste aanhaalmoment.
• Test de nieuwe instelling zoals hierboven beschreven met beide pedalen. Zorg ervoor dat je heupen recht blijven staan en dat je niet heen en weer schuift op het zadel. Controleer tot slot of ook de normale voetpositie (bal van de voet boven de pedaalas) natuurlijk aanvoelt en herhaal de afstelling indien nodig.

• Neem een koord en maak er een schietlood of een van de binnenzeskantsleutels aan vast.
• Ga op de fiets zitten, plaats je voeten in de normale voetpositie op de pedalen en richt het rechterpedaal naar voren, parallel aan de grond.
• Houd het koord zo vast dat het langs het midden van de pedaalas komt.  Bovenaan moet het koord nu ongeveer achter de knieschijf lopen.
• Om de verticale positie van het zadel aan te passen, draai je de schroef(-ven) aan de bovenkant van de zadelpen los en schuif je het zadel naar voren of naar achteren. Het helpt om de neus van het zadel daarbij lichtjes heen en weer te bewegen. Draai de schroef(-ven) vervolgens weer vast tot het vereiste aanhaalmoment.

• Met de zadelhoek kun je je zitpositie optimaliseren om drukplekken of wegglijden te voorkomen.
• Ook hierbij draai je eerst de schroef(-ven) aan de bovenkant van de zadelpen los. De basisinstelling moet een horizontale lijn opleveren van de voorste naar de achterste contactpunten. Dat kun je op het oog of met een waterpas controleren.
• Om de druk ter hoogte van de zadelneus te verminderen, kun je deze iets naar beneden kantelen. Dit mag echter niet meer dan ca. 3-4° zijn, anders glijd je tijdens het fietsen naar voren, waardoor je je houding moet corrigeren en de druk weer toeneemt.
• Let op: de horizontale afstelling geldt voor rechte zadels. Er gelden uitzonderingen, bijvoorbeeld voor trapgewijs opgebouwde zadels.

• Beschouw alle hier beschreven instellingen puur als uitgangswaarden, die kunnen afwijken van de optimale instellingen, afhankelijk van de framegeometrie, het zadelmodel, de crankarmlengte, je lichaamslengte en lichaamsverhoudingen. Dit geldt met name voor de knielood-methode, die vaak een goed resultaat oplevert, maar niet altijd.
• Het is belangrijk dat je je tijdens het fietsen comfortabel voelt. Maak een paar ritjes, laat je lichaam wennen aan de fiets en het zadel en pas de afstelling indien nodig aan. Een aanvankelijk drukkend gevoel op de zitbeentjes is normaal bij een nieuw zadel en ongetrainde fietsers en zou na verloop van tijd moeten verdwijnen. Tintelingen, gevoelloosheid of aanhoudende drukpijn vereisen daarentegen een aanpassing.

Deze tips kunnen een professionele bikefitting niet vervangen. Als je ondanks verschillende zadelinstellingen aanhoudende klachten zoals drukplekken, gevoelloosheid of pijn ervaart, kun je het beste advies inwinnen. Het vervangen van het zadel kan net zo goed uitkomst bieden als het aanpassen van de andere contactpunten (stuur/stuurpen, crank/pedalen).